Samorząd ropczycki pracuje nad wzbogaceniem bazy placówek przedszkolnych, myśli się także o zawiązaniu w naszym mieście żłobka. Wobec opinii osób mało życzliwych, dopatrujących się w przedszkolach form minionego okresu, chciałbym Czytelnikowi przybliżyć kilka faktów z długiego już życia przedszkolnych form wychowawczych.

Terminem przedszkole zwykle określamy „samodzielną instytucję opiekuńczo – wychowawczą dla dzieci w wieku od trzech lat do rozpoczęcia obowiązku szkolnego, wspierającą wychowanie rodzinne” (Encyklopedia pedagogiczna, Fundacja Innowacja, Warszawa 1993, s. 636). Protoplastą przedszkola była ochronka. Pierwsze ochronki zaczęły powstawać w XIX wieku, a przyczyną był szybki rozwój przemysłu i związany z tym popyt na pracę kobiet. Za pierwszą instytucją wychowawczą uważa się placówkę zwaną Zakład Kształcenia Charakteru, którą utworzył z dniem 1 stycznia 1816 roku angielski pisarz i filantrop Robert Owen. Spopularyzowanie idei ochronek w Anglii było z kolei dziełem Samuela Wilderspina”, który będąc kierownikiem jednego z przedszkoli tworzył klimat do rozszerzania tej formy wychowawczej. Wkrótce stał się założycielem pierwszego w historii Anglii Towarzystwa Szkółek Dziecięcych, które powstało w 1824 roku. Zgodnie z intencją założyciela, szkółki dla małych dzieci miały wyposażyć wychowanka w minimum wiedzy potrzebnej na całe życie. Stąd bardzo proste pierwsze programy obejmowały naukę czytania, pisania, liczenia, podstaw geografii i przyrody, a także katechizmu.

Dzięki oświatowo-społecznej działalności ewangelickiego pastora Johna Fredericka Oberlina z Waldkach, powstały pierwsze ochronki we Francji, które zapewniały dzieciom opiekę oraz przygotowanie do szkoły elementarnej. W 1827 roku założono pierwsze ochronki w Paryżu, które były „przechowalniami” dla zaniedbanych społecznie dzieci. Ochronki te, skupiając nawet do 300 dzieci, stwarzały jednak nikłe szanse dla pracy wychowawczej. Pojawiły się również ochronki w Niemczech, z czego pierwszą powołano do życia w 1930 roku Berlinie. Organizację ich pracy wychowawczej wzorowano na angielskich tzw. „szkółkach” wspomnianego już S. Wilderspina. Dynamiczny rozwój szkółek przypadł na okres aktywności Friedricha Wilhelma Fröbela (Froebela) z Oberweissbach, twórcy pierwszego sformalizowanego systemu wychowania przedszkolnego. System ten znamy do dziś pod nazwą Fröbizmu, a jego autor już w 1840 roku nazwał swój pomysł „ogródkiem dziecięcym”. Równolegle na terenie Czech powstawały od 1832 roku tzw. ochronki, a ich początkowym celem było przygotowanie posłusznych, pracowitych i fizycznie sprawnych robotników.

Dzięki aktywności warszawskiego kupca i filantropa Teofila Mikołaja Janikowskiego, urodzonego w pobliskim Pilźnie, także na ziemiach polskich, w 1838 roku zawiązano przy Warszawskim Towarzystwie Dobroczynności oddzielny wydział do spraw ochronek. Poeta i przyjaciel filantropa Stanisław Jachowicz poświęcił Janikowskiemu takie oto strofy: Płacze go żona z dziećmi, i ludzkość strapiona, Jemu winna początek dzieci ochrona. Wszystko biednym poświęcił - i samego siebie! Cześć jemu tu na ziemi, a nagroda w niebie. Dzieło przedwcześnie zmarłego kontynuował Teofil Nowosielski, który do zbadania zakładów wychowawczych dla małych dzieci w krajach ościennych, został wydelegowany przez Wydział Ochron Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności do Pragi, Berlina, Wiednia, Drezna i Wrocławia. Po powrocie do kraju zaktywizował prace i w dniu 3 sierpnia 1839 roku w Warszawie utworzono pierwszą ochronkę. Na obszarach wiejskich „ruch ochronkowy” kontynuował August Cieszkowski, który w 1984 roku wydał drukiem broszurę „O ochronach wiejskich”. W publikacji podkreślał fatalne warunki życia wiejskich dzieci, a z drugiej strony roztaczał wizje korzyści jakie płyną z rozwoju ochronek na wsi i objęcia opieką wychowawczą wiejskich dzieci. Początkowo, na terenach polskich przed 1918 rokiem, funkcjonowały dwie formy opieki nad dziećmi, w tym: ochronki dla dzieci z rodzin robotniczych (proletariatu) i ubogich – funkcjonujące przy fabrykach i na osiedlach przyfabrycznych, bezpłatne i dostępne przez 10-12 godzin dziennie oraz tzw. „ogródki freblowskie” – odpłatne i otaczające opieką dzieci z rodzin zamożniejszych, funkcjonujące średnio 4 do 5 godzin dziennie z celem przygotowania dzieci do nauki szkolnej. Pierwszy raz pojęcie „przedszkole” zostało użyte w Polsce, w ramach prac tzw. Sejmu Nauczycielskiego w 1919 roku. Termin ten powtórzono w tekście ustawy o ustroju szkolnictwa z 1931 roku. Formę